LÀM CHO NGƯỜI KHÁC HIỂU MÌNH LÀ HÀNH ĐỘNG ĐẦU TIÊN CỦA TÌNH YÊU

Đức Thánh Cha Leo XIV: Bài Giáo Lý về Hiến Chế Dei Verbum. Kinh Thánh lời Thiên Chúa nói bằng ngôn ngữ con người
Triều yết chung ngày 04.02.2026
Giáo Lý. Các Văn Kiện của Công Đồng Vatican II. Hiến Chế Dei Verbum. Kinh Thánh: Lời Thiên Chúa nói bằng ngôn ngữ con người

Anh chị em thân mến, hân hoan chào đón anh chị em!
Hiến Chế Dei Verbum mà chúng ta đã suy tư trong những tuần vừa qua, chỉ ra trong Kinh Thánh được đọc trong Truyền Thống sống động của Giáo Hội, có một không gian ưu việt của cuộc gặp gỡ, trong đó Thiên Chúa tiếp tục nói với con người mọi thời đại, để khi nghe Ngài, có thể biết Ngài và yêu Ngài. Tuy nhiên, những bản văn Kinh Thánh không được viết theo ngôn ngữ thiên giới hoặc siêu phàm. Thật vậy, như thực tế hằng ngày cũng dạy chúng ta, hai người nói những ngôn ngữ khác nhau, họ không hiểu nhau, họ không thể đi vào trong cuộc đối thoại, không thể thiết lập mối tương quan. Trong một vài trường hợp, làm cho người khác hiểu mình là hành động đầu tiên của tình yêu. Bởi đó, Thiên Chúa chọn nói nhiều ngôn ngữ khác nhau của con người, và vì vậy, các tác giả khác nhau, được linh hứng bởi Chúa Thánh Thần đã viết lại Kinh Thánh. Như Văn Kiện Công Đồng nhắc nhớ «Lời Thiên Chúa được diễn tả qua ngôn ngữ của con người, như nói với con người, như Ngôi Lời hằng hữu của Chúa Cha đã nhận lấy bản tính yếu đuối của con người, đã trở nên giống con người» (DV 13). Vì thế, không chỉ trong bản văn, mà ngay cả trong ngôn từ, Kinh Thánh bày tỏ sự tự hạ đầy thương xót của Thiên Chúa dành cho con người và khao khát muốn gần gũi con người.

Trong dòng lịch sử đã qua của Giáo Hội, đã nghiên cứu mối tương quan giữa Tác Giả Thần Linh và tác giả nhân loại của bản văn Kinh Thánh. Hàng thế kỷ qua, nhiều thần học gia đã lo lắng bảo vệ chiều kích linh hứng của Kinh Thánh, hầu như họ cho rằng con người chỉ như những công cụ thụ động của Chúa Thánh Thần. Trong thời gian gần đây, những suy tư đã đánh giá lại những đóng góp của các thánh sử trong những bản thảo Kinh Thánh, thật vậy, Văn Kiện Công Đồng nói về Thiên Chúa như “Tác Giả” chính của Kinh Thánh, nhưng cũng gọi các thánh sử là “những tác giả thực sự” của các bản văn thánh (x. DV, 11). Như một nhà chú giải sắc bén của thế kỷ vừa qua đã nhận định «hạ thấp công trình của con người trong việc hình thành bản văn thánh không phải là tôn vinh công trình của Thiên Chúa» [1]. Thiên Chúa không bao giờ hạ thấp con người và năng lực của họ!

Vì thế, nếu Kinh Thánh là lời Thiên Chúa nói trong lời của con người thì bất kỳ lối tiếp cận nào sao nhãn hoặc chối từ một trong hai chiều kích này đều là phiếm diện. Do đó, cách chú giải đúng đắn về Kinh Thánh không thể không kể đến môi trường lịch sử trong đó nó chín mùi và hình thức văn chương được sử dụng; thậm chí, chối bỏ nghiên cứu ngôn ngữ nhân loại mà Thiên Chúa dùng có nguy cơ đọc Kinh Thánh duy nghĩa đen hoặc duy tâm linh mà đánh mất ý nghĩa của nó. Điều căn bản này cũng có giá trị đối với việc công bố Lời Chúa, nếu việc công bố ấy mất đi sự tiếp xúc với thực tế, với niềm hy vọng và nỗi đau của con người; nếu dùng ngôn ngữ khó hiểu, ít truyền thông hoặc lỗi thời, sẽ không đem lại hiệu quả. Mỗi thời đại, Giáo Hội được mời gọi đặt Lời Chúa trong ngôn ngữ có khả năng nhập thể trong lịch sử và chạm đến trái tim con người. Như Đức Thánh Cha Phanxico đã nhắc nhớ, «mỗi khi chúng ta cố gắng quay trở lại với cội nguồn và làm sống lại sự tươi mát căn nguyên của Tin Mừng, sẽ vọt ra những con đường mới, những phương pháp đầy sáng tạo, những cách thức diễn đạt, những dấu chỉ thuyết phục, những lời canh tân đầy ý nghĩa cho thế giới hiện tại» [2].

Mặt khác, cũng phiếm diện không kém nếu cách đọc Kinh Thánh mà sao lãng nguồn gốc thiêng liêng của nó và xem nó chỉ như là lời giảng dạy nhân bản, từ điểm nhìn kỹ thuật thì được xem như một điều gì đó để nghiên cứu một cách đơn giản hoặc «chỉ như là một bản văn của quá khứ» [3]. Hơn nữa là khi được công bố trong bối cảnh phụng vụ, Kinh Thánh được hiểu là Lời Chúa nói với con người hôm nay, chạm đến đời sống hiện tại với những vấn đề của họ, soi sáng từng bước họ phải hoàn thiện và những quyết định họ phải làm. Điều này chỉ trở nên có thể khi các tín hữu đọc và giải thích Kinh Thánh dưới sự hướng dẫn của chính Thần Khí đã linh hứng cho Kinh Thánh được viết ra (x. DV 12).

Trong ý nghĩa đó, Kinh Thánh được dùng để nuôi dưỡng đời sống và đức ái của các tín hữu, như Thánh Augustino đã nhắc nhở: «Ai cho rằng rằng mình hiểu Kinh Thánh […] nếu qua sự hiểu biết đó không có khả năng xây dựng đức ái với hai chiều hướng kép, yêu Thiên Chúa và yêu tha nhân, thì không hiểu gì cả» [4]. Nguồn gốc thần thiêng của Kinh Thánh cũng nhắc nhớ rằng Tin Mừng, được ủy thác cho những chứng nhân đã chịu phép rửa, tuy bao hàm tất cả các chiều kích của cuộc sống và của thực tại, nhưng lại siêu vượt: nó không bị giới hạn thành một thông điệp đơn thuần mang tính nhân ái hay xã hội, nhưng là một loan báo hân hoan của một cuộc sống tròn đầy và vĩnh cửu mà Thiên Chúa trao ban cho con người trong Đức Giêsu Kitô.

Anh chị em thân mến, chúng ta tạ ơn Chúa vì, nhờ sự tốt lành của Ngài, đã không làm cho cuộc sống chúng ta thiếu chất dinh dưỡng thiết yếu của Lời Ngài và chúng ta hãy cầu nguyện để lời của chúng ta, và hơn nữa là đời sống của chúng ta, không làm mờ nhạt tình yêu của Thiên Chúa được kể trong Kinh Thánh.

************
[1] L. Alonso Schökel, La parola ispirata. La Bibbia alla luce della scienza del linguaggio, Brescia 1987, 70.
[2] Francesco, Esort. ap. Evangelii gaudium (24 novembre 2013), 11.
[3] Benedetto XVI, Esort. ap. post-sin. Verbum Domini (30 settembre 2010), 35.
[4] S. Agostino, De doctrina christiana I, 36, 40.

Tác giả bài viết: Isave Ngọc Mỹ chuyển ngữ

Nguồn tin: www.vatican.va