NHỮNG VIÊN ĐÁ SỐNG ĐỘNG TRONG GIÁO HỘI
- Thứ tư - 01/04/2026 08:48
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Đức Thánh Cha Leo XIV: Bài Giáo Lý về Hiến Chế Lumen gentium: chương IV - Giáo dân
Những Văn Kiện của Công Đồng Vatican II. Hiến Chế Lumen Gentium. 6. Những viên đá sống động trong Giáo Hội và những chứng nhân trong thế giới: giáo dân trong Dân Thiên Chúa
Anh chị em thân mến, hân hoan chào đón anh chị em!
Chúng ta tiếp tục hành trình suy tư về Giáo Hội, như đã trình bày trong tài liệu của Công Đồng Vatican II Lumen Gentium. Hôm nay, chúng ta suy tư chương IV, trình bày về Giáo Dân. Chúng ta nhớ lại tất cả những gì mà Đức Thánh Cha Phanxico kính yêu đã lặp đi lặp lại: «Giáo dân một cách đơn giản họ là phần lớn của Dân Thiên Chúa. Những người phục vụ chiếm phần nhỏ bé: qua sứ vụ được trao ban» (Tông Huấn Evangelii Gaudium, s. 102).
Chương này của Văn Kiện bận tâm giải thích cách tích cực căn tính và sứ mạng của người giáo dân. Sau nhiều thế kỷ, họ được định nghĩa một cách đơn giản là những người không thuộc giáo sĩ hoặc tu sĩ. Bởi đó, cha muốn cùng chúng con đọc lại một đoạn rất đẹp nói về sự cao cả của nền tảng kitô hữu. «Như vậy, chỉ có một đoàn dân ưu tuyển của Thiên Chúa: “Chỉ có một Chúa, một đức tin, một phép rửa” (Ep 4,5); cùng chung một phẩm giá giữa các chi thể nhờ được tái sinh trong Đức Kitô, cùng chung một ân sủng là con cái Thiên Chúa và cùng chung một ơn gọi hướng tới sự hoàn thiện; chỉ có một ơn cứu độ, một niềm hy vọng và một đức ái không phân chia» (LG, s. 32).
Trước bất cứ sự khác biệt nào về thừa tác vụ hoặc về lối sống, Công Đồng khẳng định sự bình đẳng của tất cả những người đã lãnh nhận Phép Rửa. Văn Kiện không muốn quên đi những gì đã được khẳng định trong chương trình bày về dân Thiên Chúa, nghĩa là yếu tố nền tảng của dân tư tế là phẩm giá và sự tự do của những người con cái Chúa (x., LG, s. 9).
Dĩ nhiên, ân sủng càng cao quý thì sự dấn thân càng lớn lao hơn. Bởi đó, song song với việc trình bày về phẩm giá, Công Đồng cũng đã nhấn mạnh đến sứ mạng của giáo dân trong Giáo Hội và trong thế giới. Nhưng sứ mạng này đặt nền tảng ở đâu và hệ tại ở điều gì? Chính khi mô tả về giáo dân Công Đồng đã cho chúng ta thấy điều này: «Hạn từ giáo dân ở đây được hiểu là tất cả những Kitô hữu […], họ tháp nhập vào Đức Kitô nhờ bí tích Rửa Tội và làm thành Dân Thiên Chúa, và được tham dự vào những chức năng tư tế, ngôn sứ và vương đế của Đức Kitô theo cách thức của mình, đồng thời góp phần thực hiện sứ mệnh của toàn dân Kitô hữu trong Giáo Hội và giữa thế giới» (LG 31).
Bởi đó, dân thánh của Thiên Chúa không bao giờ là một khối vô định, nhưng là Thân Thể của Đức Kitô, hoặc như Thánh Augustino đã nói: il Christus totus, là cộng đoàn được cấu trúc một cách hữu cơ nhờ mối tương quan phong phú giữa hai cách thức tham dự vào chức vụ tư tế của Chúa Kitô: tư tế cộng đồng của các tín hữu và tư tế thừa tác (x., LG 10). Nhờ Bí tích Rửa Tội, các tín hữu tham dự vào cùng chức vụ tư tế của Chúa Kitô. Thật vậy, «Đức Giêsu Kitô, vị Tư Tế tối cao và vĩnh cửu, vì muốn cho việc làm chứng và phục vụ của chính Người luôn được tiếp nối, nên đã thông ban cho người giáo dân sức sống nhờ Chúa Thánh Thần và không ngừng thôi thúc họ thực thi mọi điều thiện hảo» (LG 34).
Ở điểm này, làm thế nào không nhớ đến Thánh Gioan Phaolo II và tông huấn Sứ mệnh của người giáo dân - Christifideles laici của ngài (30.12.1988)? Trong tông huấn này, ngài đã nhấn mạnh rằng: «Công Đồng với di sản vô cùng phong phú về tín lý, thiêng liêng và mục vụ, đã dành những trang thật tuyệt vời để mô tả về căn tính, phẩm giá, tu đức, sứ mạng và trách nhiệm của giáo dân. Và các Nghị Phụ của Công Đồng đã làm vang vọng lại lời của Đức Kitô, các ngài mời gọi các tín hữu, những người nam và người nữ, làm việc trong vườn nho của Ngài» (s. 2). Bằng cách này, vị tiền nhiệm của tôi đã tái khởi động hoạt động tông đồ giáo dân, mà Công Đồng đã dành một Văn Kiện đặc biệt để nói điều này mà chúng ta sẽ bàn sau [1].
Phạm vi rộng lớn của hoạt động tông đồ giáo dân không thu hẹp trong không gian của Giáo Hội, nhưng mở rộng ra với thế giới. Thật vậy, Giáo Hội hiện diện ở khắp mọi nơi, nơi mà con cái của chính mình tuyên xưng và làm chứng cho Tin Mừng: trong môi trường lao động, trong xã hội và trong mọi tương quan, ở đó với những chọn lựa, họ bày tỏ vẻ đẹp của đời sống Kitô hữu, tham dự ở đây và bây giờ nền công lý và hòa bình sẽ được tròn đầy trong Nước Thiên Chúa. Thế giới cần «thấm nhuần tinh thần của Đức Kitô và đạt được cùng đích của mình cách hiệu quả hơn trong công lý, trong tình yêu và trong hòa bình (LG 36). Và điều này chỉ có thể với sự đóng góp, phục vụ và chứng từ của các giáo dân!
Đây là lời mời gọi trở thành Giáo Hội “đi ra” mà Đức Thánh Cha Phanxico đã nói đến: một Giáo Hội nhập thể vào lịch sử, luôn mở ra với sứ mạng, ở đó tất cả các kitô hữu được mời gọi trở nên môn đệ thừa sai, những tông đồ của Tin Mừng, những chứng nhân của Nước Thiên Chúa, những người mang niềm vui của Đức Kitô mà chúng ta đã gặp gỡ!
Anh chị em thân mến, ước gì lễ Phục Sinh mà chúng ta chuẩn bị cử hành canh tân trong chúng ta ân sủng là chứng nhân của Đấng Phục Sinh, như Maria Madalena, như Phêrô và Gioan!
[1] X., Sắc lệnh về hoạt động tông đồ giáo dân - Apostolicam actuositatem (18 novembre 1965).
Anh chị em thân mến, hân hoan chào đón anh chị em!
Chúng ta tiếp tục hành trình suy tư về Giáo Hội, như đã trình bày trong tài liệu của Công Đồng Vatican II Lumen Gentium. Hôm nay, chúng ta suy tư chương IV, trình bày về Giáo Dân. Chúng ta nhớ lại tất cả những gì mà Đức Thánh Cha Phanxico kính yêu đã lặp đi lặp lại: «Giáo dân một cách đơn giản họ là phần lớn của Dân Thiên Chúa. Những người phục vụ chiếm phần nhỏ bé: qua sứ vụ được trao ban» (Tông Huấn Evangelii Gaudium, s. 102).
Chương này của Văn Kiện bận tâm giải thích cách tích cực căn tính và sứ mạng của người giáo dân. Sau nhiều thế kỷ, họ được định nghĩa một cách đơn giản là những người không thuộc giáo sĩ hoặc tu sĩ. Bởi đó, cha muốn cùng chúng con đọc lại một đoạn rất đẹp nói về sự cao cả của nền tảng kitô hữu. «Như vậy, chỉ có một đoàn dân ưu tuyển của Thiên Chúa: “Chỉ có một Chúa, một đức tin, một phép rửa” (Ep 4,5); cùng chung một phẩm giá giữa các chi thể nhờ được tái sinh trong Đức Kitô, cùng chung một ân sủng là con cái Thiên Chúa và cùng chung một ơn gọi hướng tới sự hoàn thiện; chỉ có một ơn cứu độ, một niềm hy vọng và một đức ái không phân chia» (LG, s. 32).
Trước bất cứ sự khác biệt nào về thừa tác vụ hoặc về lối sống, Công Đồng khẳng định sự bình đẳng của tất cả những người đã lãnh nhận Phép Rửa. Văn Kiện không muốn quên đi những gì đã được khẳng định trong chương trình bày về dân Thiên Chúa, nghĩa là yếu tố nền tảng của dân tư tế là phẩm giá và sự tự do của những người con cái Chúa (x., LG, s. 9).
Dĩ nhiên, ân sủng càng cao quý thì sự dấn thân càng lớn lao hơn. Bởi đó, song song với việc trình bày về phẩm giá, Công Đồng cũng đã nhấn mạnh đến sứ mạng của giáo dân trong Giáo Hội và trong thế giới. Nhưng sứ mạng này đặt nền tảng ở đâu và hệ tại ở điều gì? Chính khi mô tả về giáo dân Công Đồng đã cho chúng ta thấy điều này: «Hạn từ giáo dân ở đây được hiểu là tất cả những Kitô hữu […], họ tháp nhập vào Đức Kitô nhờ bí tích Rửa Tội và làm thành Dân Thiên Chúa, và được tham dự vào những chức năng tư tế, ngôn sứ và vương đế của Đức Kitô theo cách thức của mình, đồng thời góp phần thực hiện sứ mệnh của toàn dân Kitô hữu trong Giáo Hội và giữa thế giới» (LG 31).
Bởi đó, dân thánh của Thiên Chúa không bao giờ là một khối vô định, nhưng là Thân Thể của Đức Kitô, hoặc như Thánh Augustino đã nói: il Christus totus, là cộng đoàn được cấu trúc một cách hữu cơ nhờ mối tương quan phong phú giữa hai cách thức tham dự vào chức vụ tư tế của Chúa Kitô: tư tế cộng đồng của các tín hữu và tư tế thừa tác (x., LG 10). Nhờ Bí tích Rửa Tội, các tín hữu tham dự vào cùng chức vụ tư tế của Chúa Kitô. Thật vậy, «Đức Giêsu Kitô, vị Tư Tế tối cao và vĩnh cửu, vì muốn cho việc làm chứng và phục vụ của chính Người luôn được tiếp nối, nên đã thông ban cho người giáo dân sức sống nhờ Chúa Thánh Thần và không ngừng thôi thúc họ thực thi mọi điều thiện hảo» (LG 34).
Ở điểm này, làm thế nào không nhớ đến Thánh Gioan Phaolo II và tông huấn Sứ mệnh của người giáo dân - Christifideles laici của ngài (30.12.1988)? Trong tông huấn này, ngài đã nhấn mạnh rằng: «Công Đồng với di sản vô cùng phong phú về tín lý, thiêng liêng và mục vụ, đã dành những trang thật tuyệt vời để mô tả về căn tính, phẩm giá, tu đức, sứ mạng và trách nhiệm của giáo dân. Và các Nghị Phụ của Công Đồng đã làm vang vọng lại lời của Đức Kitô, các ngài mời gọi các tín hữu, những người nam và người nữ, làm việc trong vườn nho của Ngài» (s. 2). Bằng cách này, vị tiền nhiệm của tôi đã tái khởi động hoạt động tông đồ giáo dân, mà Công Đồng đã dành một Văn Kiện đặc biệt để nói điều này mà chúng ta sẽ bàn sau [1].
Phạm vi rộng lớn của hoạt động tông đồ giáo dân không thu hẹp trong không gian của Giáo Hội, nhưng mở rộng ra với thế giới. Thật vậy, Giáo Hội hiện diện ở khắp mọi nơi, nơi mà con cái của chính mình tuyên xưng và làm chứng cho Tin Mừng: trong môi trường lao động, trong xã hội và trong mọi tương quan, ở đó với những chọn lựa, họ bày tỏ vẻ đẹp của đời sống Kitô hữu, tham dự ở đây và bây giờ nền công lý và hòa bình sẽ được tròn đầy trong Nước Thiên Chúa. Thế giới cần «thấm nhuần tinh thần của Đức Kitô và đạt được cùng đích của mình cách hiệu quả hơn trong công lý, trong tình yêu và trong hòa bình (LG 36). Và điều này chỉ có thể với sự đóng góp, phục vụ và chứng từ của các giáo dân!
Đây là lời mời gọi trở thành Giáo Hội “đi ra” mà Đức Thánh Cha Phanxico đã nói đến: một Giáo Hội nhập thể vào lịch sử, luôn mở ra với sứ mạng, ở đó tất cả các kitô hữu được mời gọi trở nên môn đệ thừa sai, những tông đồ của Tin Mừng, những chứng nhân của Nước Thiên Chúa, những người mang niềm vui của Đức Kitô mà chúng ta đã gặp gỡ!
Anh chị em thân mến, ước gì lễ Phục Sinh mà chúng ta chuẩn bị cử hành canh tân trong chúng ta ân sủng là chứng nhân của Đấng Phục Sinh, như Maria Madalena, như Phêrô và Gioan!
[1] X., Sắc lệnh về hoạt động tông đồ giáo dân - Apostolicam actuositatem (18 novembre 1965).