BA CÂU HỎI
- Thứ năm - 13/08/2026 05:45
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Có những câu hỏi tưởng như chỉ cần một người đủ khôn ngoan là có thể trả lời. Nhưng càng đi tìm, người ta nhận ra câu trả lời ở chính giây phút đang sống và con người đang hiện diện trước mặt mình.
Ngày nọ, một vị vua tự hỏi: “Nếu biết được câu trả lời cho ba câu hỏi này, có lẽ ta sẽ không bao giờ làm sai điều gì.” Ba câu hỏi ấy là: Thời điểm nào là lúc quan trọng nhất? Ai là người quan trọng nhất? Và việc gì là việc quan trọng nhất?
Nhà vua cho mời những người thông thái nhất trong vương quốc. Người bảo phải lập thời gian biểu thật chính xác; người khác nói phải có một hội đồng cố vấn. Có người cho rằng nhà vua cần những vị tướng, người lại nói các thầy thuốc hay những người khôn ngoan mới là người quan trọng nhất. Nhưng không câu trả lời nào khiến ông thỏa mãn.
Cuối cùng, nhà vua tìm đến một vị ẩn sĩ sống trong rừng. Ông già chỉ lặng lẽ đào đất trước túp lều. Nhà vua nhắc lại ba câu hỏi, nhưng vị ẩn sĩ không trả lời. Thấy ông đã già yếu, nhà vua cầm lấy chiếc cuốc và đào thay.
Chiều xuống. Đúng lúc ấy, một người đàn ông từ trong rừng chạy tới, áo quần rách nát, người đầy máu. Nhà vua vội đỡ anh vào túp lều, rửa và băng bó vết thương. Ông ở lại suốt đêm chăm sóc cho đến khi người ấy tỉnh lại.
Sáng hôm sau, người đàn ông thú nhận rằng chính anh từng muốn giết nhà vua để trả thù. Nhưng trên đường đến đây, anh bị lính của nhà vua phát hiện và bị thương. Nếu nhà vua không cứu, anh đã chết.
Nhà vua tha thứ cho anh rồi trở lại bên vị ẩn sĩ.
“Bây giờ xin ông trả lời ba câu hỏi của tôi.”
Vị ẩn sĩ nhìn ông và nói:
“Ông đã có câu trả lời rồi. Hôm qua, thời điểm quan trọng nhất chính là lúc ông đang đào đất với ta. Nếu ông rời đi, người bị thương kia có thể đã chết và ông cũng có thể đã mất mạng. Vì thế, thời điểm quan trọng nhất luôn là giây phút hiện tại.”
Ông nói tiếp:
“Người quan trọng nhất là người đang ở bên ông, bởi chẳng ai biết ngày mai ai sẽ xuất hiện trong cuộc đời mình. Và việc quan trọng nhất là làm điều tốt cho người đang ở trước mặt mình, bởi đó là mục đích quan trọng nhất của đời người.”
Nhà vua trở về cung điện. Từ hôm ấy, mỗi khi đứng trước một việc phải quyết định, ông không còn quá bận tâm đến những điều chưa xảy đến. Ông nhìn người đang ở trước mặt, nhìn giây phút mình đang sống và tự hỏi: Ngay lúc này, điều tốt đẹp nhất mình có thể làm là gì?
Có lẽ câu trả lời cho những câu hỏi lớn của đời người đôi khi không nằm ở một nơi xa xôi. Nó ở ngay trong giây phút này, nơi một con người đang hiện diện trước mặt ta, và nơi ta vẫn còn có thể làm một điều gì đó tốt đẹp cho họ.
Nguồn: Leo Tolstoy, The Three Questions, trong What Men Live By, and Other Tales (1885), bản dịch tiếng Anh của Aylmer và Louise Maude.
Phỏng theo nguyên tác, không phải bản dịch nguyên văn.
Phỏng theo nguyên tác, không phải bản dịch nguyên văn.