Đức Thánh Cha: Trí tuệ Nhân tạo không thể thay thế việc phân định đạo đức và các tương quan

Hội nghị do Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) và Chính phủ Thụy Sĩ tổ chức, cùng với sự phối hợp của các cơ quan khác của Liên Hợp Quốc. Sự kiện cũng trùng với kỷ niệm 160 năm thành lập Liên minh.

Trong sứ điệp, Đức Thánh Cha nhận xét, nhân loại đang đứng trước ngã rẽ, đối diện với tiềm năng to lớn do cuộc cách mạng kỹ thuật số do Trí tuệ Nhân tạo tạo ra. Tác động của cuộc cách mạng này vô cùng sâu rộng, biến đổi nhiều lĩnh vực như giáo dục, việc làm, nghệ thuật, chăm sóc sức khỏe, lãnh đạo, quân sự và truyền thông. Cuộc chuyển đổi này đòi hỏi trách nhiệm và sự phân định để đảm bảo Trí tuệ Nhân tạo được phát triển và sử dụng vì công ích, xây dựng nhịp cầu đối thoại và thúc đẩy tình huynh đệ, đồng thời phục vụ lợi ích toàn thể nhân loại.

Đặc biệt liên quan đến chiều kích nhân học và đạo đức, Đức Thánh Cha nhấn mạnh: “Mặc dù Trí tuệ Nhân tạo có thể mô phỏng một số khía cạnh lý luận của con người và thực hiện các nhiệm vụ cụ thể với tốc độ và hiệu quả đáng kinh ngạc, nó không thể thay thế khả năng phân định đạo đức hay khả năng thiết lập các mối quan hệ chân thật. Do đó, sự phát triển các tiến bộ công nghệ này phải đi đôi với sự tôn trọng các giá trị con người và xã hội, khả năng phán đoán với lương tâm trong sáng, và sự trưởng thành trong trách nhiệm của con người. Không phải ngẫu nhiên mà thời đại đổi mới sâu sắc này đã thúc đẩy nhiều người suy tư về ý nghĩa của việc làm người và vai trò của nhân loại trong thế giới”.

Từ điểm này, Đức Thánh Cha kêu gọi trách nhiệm sử dụng Trí tuệ Nhân tạo một cách có đạo đức. Trách nhiệm này trước hết thuộc về những người phát triển, quản lý và giám sát, nhưng những người sử dụng cũng được mời gọi đồng chia sẻ trách nhiệm này. Theo đó, quản lý theo luật và đạo đức phải đặt con người làm trung tâm, vượt lên trên các tiêu chí đơn thuần về công dụng hoặc hiệu quả. Tiếp đến, không bao giờ được quên mục tiêu chung là đóng góp vào “sự yên tĩnh của trật tự”, như Thánh Augustinô đã gọi, thúc đẩy một trật tự xã hội nhân văn và công bằng hơn trong các tương quan, phục vụ cho sự phát triển con người toàn diện và lợi ích của gia đình nhân loại.

Đức Hồng Y Parolin kết thúc sứ điệp với việc bày tỏ mong muốn của Đức Thánh Cha về việc tìm kiếm sự rõ ràng về mặt đạo đức và thiết lập một sự quản lý Trí tuệ Nhân tạo phối hợp ở cả cấp địa phương và toàn cầu, dựa trên sự công nhận chung về phẩm giá vốn có và các quyền tự do căn bản của con người.

Trong sứ điệp được ký bởi Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Toà Thánh, gửi đến Hội nghị Thượng đỉnh về Trí tuệ Nhân tạo 2025, diễn ra tại thủ đô Genève của Thuỵ Sĩ, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhấn mạnh “Trí tuệ Nhân tạo không thể thay thế khả năng phân định đạo đức hay khả năng thiết lập các mối quan hệ chân thật”.