Một trụ cột Mới Của Mùa Chay: Kiêng Bớt Việc Sử Dụng Công Nghệ

Vì chúng ta đã đi được nửa chặng đường của Mùa Chay, đây là thời điểm thuận tiện để xem xét lại những gì đã diễn ra.
 

Mục đích của sự từ bỏ là hoán cải, khi chúng ta học cách buông bỏ sự kiểm soát và phụ thuộc nhiều hơn vào Thiên Chúa. Bản chất của Mùa Chay là bốn mươi ngày chay tịnh, ban đầu bao gồm việc nhịn ăn suốt cả ngày cũng như kiêng thịt, các sản phẩm từ động vật, dầu và rượu. Sự đói khát mà việc chay tịnh hằng ngày này tạo ra sẽ dẫn đến sự đói khát lớn hơn về mặt thiêng liêng. Thật dễ dàng để gạt Thiên Chúa sang một bên mà ưu tiên cho nhu cầu vật chất và những điều gây xao nhãng của chúng ta.
 

Các Giáo phụ không thể hiểu hết được sự phong phú của âm thanh, hình ảnh, video và tin nhắn mà chúng ta tiêu thụ mỗi ngày. Bên cạnh việc ăn chay mà các ngài đã khuyên răn, chúng ta cần một hình thức chay tịnh mới, một hình thức cũng tập trung vào việc dành không gian cho Thiên Chúa và học cách phụ thuộc nhiều hơn vào Người.
 

Vì vậy, trong suốt thời gian còn lại của Mùa Chay, và như một truyền thống hàng năm, tôi khuyến khích mọi người kiêng bớt việc sử dụng công nghệ. Cũng như việc chúng ta giảm bớt lượng thức ăn một cách có ý nghĩa, chúng ta cũng nên làm điều tương tự bằng cách từ bỏ nội dung kỹ thuật số một cách đáng kể - từ bỏ mạng xã hội, tắt điện thoại, tắt Wi-Fi, kiêng xem tin tức, Netflix hoặc chơi trò chơi điện tử. Đây là một mối quan tâm cấp bách đối với đời sống thiêng liêng đến mức nó xứng đáng được đặt ngang hàng với các trụ cột khác của Mùa Chay: cầu nguyện, ăn chay, bố thí và kiêng bớt việc sử dụng công nghệ.
 

Nền tảng công nghệ đã len lỏi vào cuộc sống của chúng ta từng chút một, và chúng ta chấp nhận nó vì sự tiện lợi mà không hề lường trước những tác động của nó. Điện thoại thông minh và mạng xã hội đã xuất hiện đủ lâu để những hậu quả bắt đầu xuất hiện: gia tăng trầm cảm, sự cô lập và bộ não ngày càng trở nên nông cạn hơn, như Nicholas Carr đã giải thích nhiều năm trước.
 

Nhưng còn tác động đến việc cầu nguyện thì sao? Liệu công nghệ có làm cho tâm trí chúng ta xa rời Thiên Chúa, chỉ biết cúi mặt xuống màn hình và cản trở khả năng chú tâm đến sự hiện diện thầm lặng của Người? Nếu vậy, nó có thể đã trở thành một cám dỗ mới, cho chúng ta những hòn đá để ăn như bánh hằng ngày, lôi kéo chúng ta cúi đầu trước sự hiện diện thường trực của nó, thậm chí dẫn chúng ta đến việc lao mình xuống vực thẳm vô hình mà không hề do dự (x. Mt 4:1-11).
 

Trong Mùa Chay, chúng ta bước theo Chúa Giêsu vào sa mạc, một nơi tĩnh lặng và cô độc, nhưng cũng là nơi thử thách, nơi chúng ta phải đối mặt với những khó khăn này. Sa mạc tự nhiên dẫn đến việc ăn chay, với nguồn lực khan hiếm, và cũng dẫn đến việc cầu nguyện, bởi vì ở đó chúng ta phải trông cậy vào Thiên Chúa. Sự buông bỏ việc đáp ứng nhu cầu của bản thân sẽ thúc đẩy sự quan tâm đến nhu cầu của người khác, giải phóng nguồn lực và thời gian cho việc bố thí.
 

Hơn nữa, thật khó để hình dung việc bước vào sa mạc thiêng liêng thời hiện đại với một chiếc điện thoại thông minh hay máy tính xách tay, vì chúng làm giảm đi tinh thần cơ bản của nó - một không gian trống rỗng nơi chúng ta có thể nhìn thấy Thiên Chúa và, qua Người, nhìn thấu vào tâm hồn mình. Nếu không có khoảng cách với các thiết bị của mình, làm sao chúng ta có thể tập trung sự chú ý vào Thiên Chúa và nghe thấy tiếng Người, điều chỉ có thể được nghe thấy thông qua ngôn ngữ của sự thinh lặng, như Đức Hồng y Sarah giải thích.
 

Cuốn sách của ngài, “Sức mạnh của thinh lặng: Chống lại sự độc tôn của thế giới ồn ào,” đóng vai trò như một cẩm nang cần thiết cho sa mạc thời hiện đại. Mặc dù tiếng ồn ào trong nền văn hóa của chúng ta chủ yếu đến từ công nghệ, nhưng ngài không tập trung vào nó trong cuốn sách. Điều này rất đáng chú ý, vì chúng ta sẽ không bỏ các thiết bị điện tử của mình chỉ vì một người khôn ngoan nào đó bảo chúng ta nên làm vậy. Chắc hẳn phải có một lý do thuyết phục hơn: sự tìm kiếm Thiên Chúa đứng sau tất cả các thực hành Mùa Chay đích thực.
 

Nếu con người tìm kiếm Thiên Chúa và muốn tìm thấy Người, nếu họ khao khát một cuộc sống kết hợp mật thiết nhất với Người, thì sự thinh lặng là con đường trực tiếp nhất và là phương tiện chắc chắn nhất để đạt được điều đó. Sự thinh lặng vô cùng quan trọng bởi vì nó cho phép Giáo hội bước theo chân của Chúa Giêsu, noi theo ba mươi năm ẩn dật của Người ở Nazareth, bốn mươi ngày bốn mươi đêm ăn chay và đối thoại mật thiết với Chúa Cha trong sự cô độc và tĩnh lặng của sa mạc. Giống như Chúa Giêsu, khi đối mặt với những đòi hỏi từ ý muốn của Chúa Cha, Giáo hội phải tìm kiếm sự thing lặng để ngày càng đi sâu hơn vào mầu nhiệm của Chúa Kitô (Sức mạnh của thinh lặng, 219).
 

Việc tìm kiếm sự thinh lặng đã trở thành một cuộc hành trình mới hướng đến tự do về mặt thiêng liêng. Bức màn công nghệ bao quanh chúng ta, làm chúng ta xao nhãng khỏi vẻ đẹp của thiên nhiên, các mối quan hệ và sự hiện diện siêu việt của Thiên Chúa. Vì vậy, chúng ta phải nỗ lực hết sức để vượt qua bức màn ấy và tái khám phá những điều tốt đẹp thiết yếu đang bao quanh chúng ta. Ngay cả trong những hoàn cảnh tốt nhất, việc lắng nghe tiếng nói thầm lặng của Thiên Chúa bên trong chúng ta vẫn là thách thức cốt yếu thúc đẩy Mùa Chay.
 

Giờ đây, chúng ta càng phải trở về với thực tại, học cách nhìn và nghe rõ hơn trong sa mạc cằn cỗi. Như Đức Hồng y Sarah giải thích, “Bản thể của Thiên Chúa luôn hiện diện nơi chúng ta trong sự thinh lặng tuyệt đối. Và sự thinh lặng của chính con người cho phép họ bước vào mối tương quan với Ngôi Lời ở tận sâu thẳm tâm hồn. Vì vậy, trong sa mạc, chúng ta không nói chuyện. Chúng ta lắng nghe trong thinh lặng; con người bước vào sự thinh lặng của Thiên Chúa.” (26)
 

Trong ba tuần cuối cùng của Mùa Cha này, chúng ta hãy rút lui về sa mạc, bỏ lại các thiết bị công nghệ của mình ít nhất vài giờ mỗi ngày. Việc sử dụng công nghệ một cách có kỷ luật nên trở thành một thực hành khổ chế thường xuyên đối với những người đang cố gắng nghe tiếng Thiên Chúa và tìm thấy sự hiện diện của Người trong chúng ta. Kỷ luật Mùa Chay phải đáp ứng những điều kiện thay đổi của thế giới hiện đại, bổ sung thêm một trụ cột thứ tư sẽ cho phép chúng ta theo Chúa Giêsu vào sa mạc để chiến đấu chống lại kẻ thù và tất cả những gì ngăn cản chúng ta theo Người một cách trọn vẹn.
 

Tác giả: Ts. R. Jared Staudt – Nguồn: Catholic World Report (12/3/2026)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
Nguồn: giaophanvinhlong.net