Tháng Ba: Cùng Thánh Giuse sống Mùa Chay

Theo truyền thống Giáo hội, tháng Ba được dành riêng cho Thánh Giuse - và trong lịch Giáo hội, Mùa Chay chủ yếu rơi vào tháng Ba. Điều đó khiến Thánh Giuse trở thành người dẫn dắt Mùa Chay của chúng ta mỗi năm. Điều này rất hợp lý. Ngài là người dẫn dắt Mùa Chay theo cách mà Đức Mẹ là “Người Phụ Nữ của Mùa Vọng.”
 

Đức Mẹ chỉ cho chúng ta cách đón nhận Chúa Kitô trong Mùa Vọng.
 

Mùa Vọng là về sự đón nhận, và điều đó khiến Đức Mẹ trở thành “Đức Trinh Nữ của Mùa Vọng,” như Thánh Gioan Phaolô II đã nói.
 

Trong khi chờ đợi Chúa Kitô đến, Giáo hội liên tục hướng chúng ta đến các nhân đức của Đức Mẹ, với Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội vào ngày 8 tháng 12, mừng kính việc Mẹ không hề vướng mắc tội lỗi, với lễ (mới) Đức Bà Loreto vào ngày 10 tháng 12, kỷ niệm ngôi nhà mà Mẹ đã dành cho Chúa Giêsu, và Lễ Đức Mẹ Guadalupe vào ngày 12 tháng 12, kỷ niệm cách Mẹ đã chuẩn bị Tân Thế giới cho Chúa Kitô vào năm 1531.
 

Đức Mẹ chỉ cho chúng ta cách chuẩn bị một chỗ cho Chúa Giêsu trong cuộc đời của chúng ta như Mẹ đã làm trong thế giới.
 

Nhưng nếu Mùa Vọng là về “sự thiếu vắng Chúa Kitô,” khi chúng ta hiểu được lòng khao khát Chúa Kitô của các ngôn sứ, thì Mùa Chay là về “Chúa Kitô - tràn đầy” khi chúng ta chờ đợi cùng Chúa Giêsu Kitô trong sa mạc, cùng bước đi trên các Chặng đàng Thánh giá, và chuẩn bị cho chiến thắng cuối cùng của Người vào Lễ Phục Sinh.
 

Tương tự như vậy, Thánh Giuse chỉ cho chúng ta cách giữ gìn Chúa Kitô trong Mùa Chay.
 

Trong khi Mùa Vọng là mùa đón nhận, thì Mùa Chay là mùa gìn giữ - nơi chúng ta chăm sóc, bảo vệ và giữ gìn hồng ân lớn lao của Chúa Kitô trong cuộc sống của chúng ta. Chúng ta chờ đợi vì Chúa Kitô trong Mùa Vọng, nhưng chúng ta chờ đợi cùng Chúa Kitô trong Mùa Chay. Chúa Kitô đã đến, và Người đã yêu cầu chúng ta ở lại với Người cho đến cùng.
 

Không có gương mẫu nào tốt hơn Thánh Giuse về điều này. Ngày lễ Thánh Giuse (19 tháng 3) là ngày lễ về Bạn Trăm năm của Đức Maria, khi chúng ta tôn kính người thợ mộc đến từ Nazareth, người đầu tiên phải thay đổi cuộc đời mình vì Chúa Giêsu đã đến thế gian.
 

Khi Tin Mừng nói “Ngôi Lời đã trở nên xác phàm và ở giữa chúng ta” (Ga 1:14), thì thực ra tiếng Hy Lạp nói rằng Người “đã tạm trú giữa chúng ta.” Nói cách khác, Ngôi Lời đã bước vào gia đình Thánh Giuse, sống trong ngôi nhà của Thánh Giuse, và phó thác chính mình cho sự chăm sóc của Thánh Giuse. Trong Cựu Ước, Đavid đã đề nghị xây một ngôi nhà cho Thiên Chúa, nhưng Thiên Chúa đã từ chối. Nhưng Thánh Giuse thuộc dòng dõi vua Đavid đã xây một ngôi nhà cho Chúa Giêsu, và chính gia đình ngài đã trở thành chốn Cư ngụ Chí thánh của chính Thiên Chúa.
 

Đó là nhiệm vụ của chúng ta trong Mùa Chay: Trở thành những người gìn giữ tốt hơn hồng ân của Chúa Kitô bằng cách xây dựng ngôi nhà của chúng ta phù hợp với nhu cầu của Người.
 

Thánh Giuse cũng là gương mẫu về sự hy sinh của Chúa Kitô.
 

Trọng tâm chính khác của Mùa Chay là Cuộc Khổ Nạn của Chúa Kitô. Khi chúng ta vác thập giá và theo Chúa Giêsu, Thánh Giuse lại một lần nữa là gương mẫu của chúng ta. Toàn bộ cuộc đời ngài dành trọn cho sự hy sinh, cầu nguyện và hiến dâng bản thân, khi ngài sống đời sống độc thân đúng nghĩa, tập trung vào Chúa Kitô và đáp lại trong sự vâng phục Chúa, Đấng đã gọi ngài hết lần này đến lần khác.
 

Nhưng theo Mẹ Têrêsa, ngài còn là gương mẫu của Cuộc Khổ Nạn theo một cách khác nữa. “Thánh Giuse là tấm gương tuyệt vời nhất!” mẹ nói. “Khi ngài nhận ra rằng Đức Mẹ đang mang thai, ngài chỉ cần làm một điều: Đến gặp người đứng đầu, đến gặp tư tế và nói, ‘Vợ tôi có thai, nhưng không phải con tôi.’… Họ sẽ ném đá Đức Mẹ; đó là luật.” Thay vào đó, theo Mẹ Têrêsa, “Ngài quyết định, ‘Tôi sẽ rời đi.’ Và luật lệ là… nếu ngài rời đi và để vợ mình mang thai, họ sẽ ném đá ngài.”
 

Nếu đó là điều mà Thánh Giuse đã nghĩ đến - và điều đó hoàn toàn hợp lý - thì mỗi tháng Ba, chúng ta tưởng nhớ con người này trong cuộc đời Chúa Giêsu, người đã nêu gương về việc gánh lấy tội lỗi của những người thân yêu của mình.
 

Cuối cùng, Thánh Giuse là hình mẫu của con người nhân đức mà Mùa Chay hướng đến để giúp chúng ta trở thành.
 

Tin Mừng Matthêu xác định Thánh Giuse là một người “công chính” hay “người ngay thẳng.” (Mt 1:19) Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI đã chỉ ra rằng những độc giả Do Thái của Thánh Matthêu hẳn đã biết định nghĩa về một “người công chính” qua Thánh vịnh 1.
 

Thánh vịnh nói rằng: “Phúc cho người nào không theo lời khuyên của kẻ gian ác, người nào vui thích luật pháp của Chúa, và suy xét luật pháp của Chúa ngày đêm.” Hãy nghĩ về điều đó như một mô tả về Thánh Giuse, một người đàn ông mạnh mẽ, thinh lặng và kiên định, người không làm lu mờ Đức Mẹ và Chúa Giêsu mà còn bổ sung cho các ngài, “như cây trồng bên bờ suối, ra trái đúng mùa.” (Tv 1:1-3)
 

Tông thư của Đức Giáo Hoàng Phanxicô về Thánh Giuse ca ngợi tất cả những ai, giống như Thánh Giuse, là: “những con người bình thường - những người thường bị quên lãng, - họ không xuất hiện trên báo chí, hay trong những chương trình truyền hình mới nhất, nhưng ngay trong những ngày này, chắc chắn họ đang làm nên những biến cố quan trọng của lịch sử chúng ta.” (Patris Corde)
 

Mùa Chay là thời gian để chúng ta uốn nắn tâm hồn mình theo các nhân đức của Thánh Giuse, định hình tương lai một cách lặng lẽ, vì Chúa Kitô.

 

Tác giả: Tom Hoopes – Nguồn: Aleteia (01/3/2026)
Chuyển ngữ: Lm. Phil. M. Nguyễn Hoàng Nguyên
Nguồn: giaophanvinhlong.net